Kurucunun Önsözü… 

 

Bir devletin otoritesini ortaya koyduğu ve asla devretmek istemeyeceği yetkiler arasında yer alan “güvenliğin sağlanması” yetkisinin kısmen özel güvenlik şirketleri eliyle yerine getirilecek olması büyük tartışmalara kapı aralamıştır. 2495 Sayılı Bazı Kurum ve Kuruşların Korunması ve Güvenliklerinin Sağlanması Hakkında Kanun yerine daha geniş kapsamlı olan 5188 Sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve Uygulama Yönetmeliğinin yürürlüğe girmesi ile özel güvenlik hizmeti sektör haline gelmiş; ancak tartışmaların ardı kesilmemiştir.  

 

            Hizmeti satın alanın hizmeti satın alırken hangi hak, yükümlülük ve sorumluluklar altına girdiği de bu tartışmalar arasında yer almaktadır. Mevzuatımızda yer alan düzenlemeler gereğince özel güvenlik hizmeti satın alırken ne ağır hukukî sorumluluklar altına girdiğinizi bilmek ister misiniz?

 

 

            Hizmet satın alan, özel güvenlik personelinin şirket ile yapmış olduğu hizmet akdinden, 4857 Sayılı İş Kanununda düzenlenen;

 

* Ödenmeyen maaşından,

* Yatırılmayan SSK priminden,

* Kullandırılmayan yıllık izninden,

* Oluşan kıdem ve ihbar tazminatından ya da diğer kanunlarda düzenlenmiş hak ve alacaklarından,

 

            818 Sayılı Borçlar Kanununun "İstihdam Edenin Yükümlülüğü" başlıklı 55. maddesinde yer alan düzenleme gereği özel güvenlik şirketi ile birlikte sorumludur. Özel güvenlik personeli, belirtilen hak ve alacaklarını şirketten talep edebileceği gibi Borçlar Kanununun 55/1. bendi gereği doğrudan hizmet satın alandan da talep edebilir.

 

                  Hizmet satın alan, Borçlar Kanunun 55/2. maddesi gereği özel güvenlik personeline ödediği miktarı şirkete rücû etme hakkına sahiptir. Burada önem arz eden mesele ise, hizmet satın alanın hukuken şirkete rücû etme imkânı olsa dahi fiilen bunun ne kadar mümkün olacağıdır; zira rücû edilecek özel güvenlik şirketi, maddî bakımdan zayıf bir kuruluş ise fiilen tahsil etme imkânı olmayacağından, rücû davasını kazanmanızın bir anlamı olmayacaktır. Bu sebeple;

 

* Hizmet veren özel güvenlik şirketinin kendi adına tescil ve temlik edilmiş olan menkul ve gayrimenkul malvarlığı değerlerinin büyüklüğü,

* Aylık nakit akışı miktarı ile bu akışın kamu kurumlarından mı yoksa özel hukuk ilişkilerinden mi sağlandığı,

*  Şirketin hangi kişi, kurum ve kuruluşlara hizmet verdiği, hangi kurumların hizmet verene referans olduğu önem kazanır; zira,                      

 

sayılan ekonomik değerler şirketin ekonomik garantörlüğünü ortaya koymakla birlikte hizmet satan şirketin gücünü de ortaya koyar. Özel güvenlik personelinin, Borçlar Kanununun 55/1. bendine dayanarak özel güvenlik hizmeti satın alana açacağı bir davayı kazanması durumunda hizmet satın alanın şirkete rücû etmek amacıyla açacağı davayı kazanması da kesinlik kazanır; bununla birlikte belirtilen ekonomik değerlere sahip olmayan bir özel güvenlik şirketine  rücû hakkı ancak hukuken mümkün olur. Rücû davası neticesinde verilecek mahkeme kararının tahsil kabiliyeti yoksa rücû edecek olmanızın bir anlamı yoktur.

 

 

 

            Güvenlik hizmeti satın alınan şirketin ekonomik gücü ve büyüklüğü 

Aynı zamanda,

 

* İstihdam edilen özel güvenlik personelinin kastı neticesinde hizmet satın alanın uğrayacağı zararların tazmini.

* İstihdam edilen özel güvenlik personelinin dikkatsizliği ya da ihmali neticesinde hizmet satın alanın uğrayacağı zararların tazmini.

 

Belirtilen her iki hususta da hizmet satın alınan şirketin ekonomik gübü ehemmiyet kazanır; zira ekonomik gücü olmayan bir şirketin istihdam ettiği personelin kastı ya da ihmali veya dikkatsizliği neticesinde hizmet alanın uğrayacağı zararın tazmini için şirket ile hizmet alan arasında akdedilen hizmet sözleşmesine dayanarak yine özel güvenlik şirketine başvurulacaktır. Özel güvenlik şirketinin ekonomik olarak güçlü ve büyük olması öncelikle muhtemel zararın oluşmaması açısından bir referans, oluşsa dahi tazmin edilmesi açısından bir teminattır.          

 

            Geçtiğimiz yıllarda özel güvenlik görevlilerinin güvenliği sağladıkları işyerini soydukları yaşanan bir vakıadır. Benzer kasıtlar ya da personelin ihmali veya dikkatsizliği neticesinde zarara uğramamak için hizmet satın alınan güvenlik şirketinin öncelikle referanslarına, oluşacak muhtemel zararın tazmini için ise şirketin kendi adına kayıtlı ekonomik malvarlığına bakmak gerekir.

 

 

5188 Sayılı Kanunun 19/c bendinde "Bu Kanunun 11 inci maddesine göre çalışma izni verilmeyen kişileri özel güvenlik görevlisi olarak istihdam eden kişi, kurum, kuruluş veya şirketlerin yetkilileri, üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Bu kişilerin silâhlı olarak çalıştırılmış olması hâlinde, verilecek ceza bir kat artırılır. Bu suçun bir tüzel kişinin faaliyeti çerçevesinde işlenmesi hâlinde ayrıca bunlara özgü güvenlik tedbirlerine hükmolunur. " hükmüne yer verilmiştir. Hükümden de açıkça anlaşılacağı üzere hizmet satın alan, hizmet veren şirketin özel güvenlik kartı olmaksızın istihdam ettiği personel sebebiyle istihdam eden şirket yetkilileri ile birlikte hapis cezasına çarptırılacaktır.   

 

 

5188 Sayılı Kanunun 19/d bendinde ise;   " Bu Kanunun 21 inci maddesinde belirtilen özel güvenlik malî sorumluluk sigortasını yaptırmadan özel güvenlik görevlisi istihdam eden kişi; kurum, kuruluş veya şirketlerin yöneticileri istihdam ettikleri her kişi için yüzelli gün adlî para cezası ile cezalandırılır." hükmü gereğince özel güvenlik hizmeti satın alınan şirketin istihdam ettiği her bir özel güvenlik personeli için Kanunda öngörülen özel güvenlik malî mesuliyet sigortası yaptırmaması durumunda hizmet satın alan için de 150 güne kadar adlî para cezası öngörülmüştür. Hizmet satın aldığınız şirketin bu sigortayı yaptırmaması sebebiyle cezaî sorumluluk ile karşılaşmanız söz konusu olacaktır.  

 

            Güvenlik hizmeti satın almak, diğer hizmet alımları gibi değildir. En başta belirttiğimiz devletin otoritesini ortaya koyma şekillerinden birisi olduğu için esas ve usûlleri emredici hukuk kuralları ile düzenlenmiştir; zira özel güvenlik personeli önleyici görevini yerine getirirken kolluk kuvvetlerinin idarî görevlerini yerine getirdiği için 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerine, adlî görevini yerine getirirken ise kolluk kuvvetlerinin adlî görevlerini yerine getirirken tâbi oldukları 2559 Sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanununun 5. ve devamı maddeleri hükümlerine göre yetkilendirilmiştir. Bu itibarla, görev alanında ve görevi sırasında güvenlik görevlisine karşı işlenecek suçlar kolluk kuvvetlerine karşı işlenen suçlar kapsamındadır. Aynı şekilde idarî görevi sırasında güvenlik görevlilerine karşı işlenen suçlar da devlet memurlarına karşı işlenen suçlar kapsamındadır.

 

            Yukarıda anlatılan nedenlerle, hizmet satın alırken belirttiğimiz sorumlulukları da satın aldığınızı, malî sorumlulukları rücû etme imkânı olduğu halde bunun da ancak hizmet satın alınan şirketin ekonomik gücü ile mümkün olduğunu bilmeniz gerekmektedir. Bununla birlikte cezaî sorumluluğu ise rücû etme imkânı bulunmamakta, bu sorumluluğu bizzat yerine getirmeniz gerekmektedir.  

 

 

20 yılı aşkın süredir hizmet sektöründe faaliyet gösteren şirketlerimizle birlikte;

Kurucusu ve yöneticisi olduğum Ayan Güvenlik Ltd. Şti’nin kanunî düzenlemeler çerçevesinde;

 

* Hizmet verdiği kişi, kurum ve kuruluşların

* Kendisinin,

* İstihdam ettiği özel güvenlik personelinin,

 

hak ve yükümlülüklerinin farkında olduğunu ve bütün kademelerinde yetişmiş ve uzman personeli ile belirlediği AMAÇ ve İLKE doğrultusunda güvenliğinizi sağlamaya hazır olduğunu belirtmek isterim. 

 

Saygılarımla… 

 

Av. Hüseyin AYAN